BAMPORIKI Edouard: Yahawe inshingano zo kuba Umunyamabanga Nshingwabikorwa wa Unity Club Intwararumuri.
Bamporiki Edouard, umwe mu Banyarwanda bamaze imyaka myinshi baramenyekanye mu buhanzi, sinema n’ubuyobozi nka politiki, yongeye guhabwa inshingano nshya ku rwego rw’igihugu. Kuri uyu wa 27 Ukwakira 2026, yagizwe Umunyamabanga Nshingwabikorwa wa Unity Club Intwararumuri, nyuma y’imyaka mike yari amaze atari mu nzego za Leta z’ubuyobozi n’izindi zitandukanye, ndetse no mu myaka ishize yanyuze mu bihe bikomeye birimo gukurikiranwa n’ubutabera no gufungwa. Itangazo ry’Ibiro bya Minisitiri w’Intebe ryo kuri iyo tariki rivuga ko, “nyuma yo kubyumvikanaho na Unity Club Intwararumuri,” Bwana Bamporiki Edouard yagizwe Umunyamabanga Nshingwabikorwa w’uyu muryango. Iryo tangazo ryashyiriweho umukono i Kigali na Dr. Nsengiyumva Justin, Minisitiri w’Intebe, mu izina rya Perezida wa Repubulika y’u Rwanda, Paul Kagame. Iri tangazo kandi ni ryo ryagaragaje izindi mpinduka mu nzego zitandukanye za Leta, zirimo Minisiteri, Sena, ambasade, Irembo n’Ikigo cy’Igihugu gishinzwe Ikoranabuhanga ry’Ubwenge Buhangano (AI). Inshingano nshya nyuma y’ibiganiro yabereye i Karongi Izi nshingano nshya Bamporiki ahawe zije nyuma y’aho yagaragaye mu bikorwa bya Unity Club Intwararumuri, by’umwihariko mu Ihuriro ry’Ubumwe n’Ubudaheranwa ryabereye mu Karere ka Karongi ku wa 13 Ukwakira 2026. Iryo huriro ryahuje abarenga 600 bakomoka mu turere twa Karongi, Nyamasheke na Rusizi, baganira ku mateka y’u Rwanda, urugendo rwo kongera kubaka ubumwe n’ubudaheranwa nyuma ya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, ndetse n’ibibazo bikigaragara mu muryango nyarwanda. Ryateguwe na Unity Club Intwararumuri ku bufatanye na Minisiteri y’Ubumwe bw’Abanyarwanda n’Inshingano Mboneragihugu na Guverinoma y’Intara y’Iburengerazuba. Bamporiki, wari witabiriye iryo huriro nk’umunyamuryango wa Unity Club Intwararumuri, yagarutse ku kamaro ko guhangana n’amateka mabi no kuvuga ukuri, cyane cyane ku ruhare bamwe mu Banyarwanda bagize muri Jenoside yakorewe Abatutsi 1994. Yavuze kandi ko abana badakwiye kubazwa ibyaha byakozwe n’ababyeyi babo, ahubwo ko bakwiye kumenya ukuri, kwirinda gusubira mu makosa y’abababanjirije no kugira uruhare mu kubaka igihugu. Yashimangiye ko u Rwanda ruruta buri wese muri twe, bityo ko kurinda ubumwe bw’Abanyarwanda ari inshingano ihuriweho na buri wese. Mu butumwa bwe kandi, Bamporiki yashishikarije Abanyarwanda kugira ubushishozi mu bitekerezo bakira, aho yavuze ko umuntu adakwiye gushyigikira undi gusa kubera ko bakomoka mu gace kamwe, ahubwo ko hakwiye kurebwa icyo ibitekerezo bye bivuze n’ingaruka bishobora kugira ku gihugu. Ubu ni umwe mu bayobora Unity Club Intwararumuri Inshingano nshya Bamporiki yahawe ni izo kuba Umunyamabanga Nshingwabikorwa wa Unity Club Intwararumuri. Ubunyamabanga Nshingwabikorwa ni bwo bushinzwe gufasha mu gushyira mu bikorwa gahunda z’umuryango no guhuza ibikorwa byawo bya buri munsi. Ibi bivuze ko Bamporiki atakiri gusa umunyamuryango wa Unity Club, ahubwo ubu afite inshingano zihoraho zo gukurikirana no gucunga ibikorwa by’Ubunyamabanga Nshingwabikorwa. Unity Club Intwararumuri yashinzwe ku wa 28 Gashyantare 1996 na Madamu Jeannette Kagame, igamije guteza imbere ubumwe n’amahoro nk’umusingi w’iterambere rirambye. Uyu muryango uhuriza hamwe abayobozi bari muri Guverinoma, abayobozi bahoze muri Guverinoma n’abo bashakanye, kandi ufite gahunda zitandukanye zijyanye no guteza imbere ubumwe, ubudaheranwa, Ndi Umunyarwanda n’imibereho myiza y’abaturage. Muri 2025, Madamu Uwacu Julienne yari yarahawe inshingano zo kuba Umunyamabanga Nshingwabikorwa wa Unity Club, asimbura Iyamuremye Régine, wari umaze imyaka 20 muri izi nshingano mbere yo kujya mu kiruhuko cy’izabukuru. Ikinyamakuru cya Unity Club cyo mu mpera za 2025 nacyo cyagaragazaga Uwacu Julienne nk’Umunyamabanga Nshingwabikorwa. Itangazo rishya ryo ku wa 27 Ukwakira 2026 rero risobanuye ko Bamporiki Edouard ari we wahawe izi nshingano nshya. Bamporiki ni muntu ki? Bamporiki Edouard azwi cyane mu Rwanda nk’umusizi, umukinnyi w’ikinamico, umwanditsi ndetse n’umuyobozi wanyuze mu nzego zitandukanye. Yavukiye mu Ntara y’Iburengerazuba, akurira mu Rwanda kandi amashuri ye ayatangirira mu gice cy’Iburengerazuba. Kuva akiri muto, yagaragaje impano mu kwandika no mu busizi. Amakuru y’ubuzima bwe avuga ko yatangiye kwandika imivugo akiri muto, ndetse umwe mu mivugo ye yo hambere wamufashije kumenyekana ariwo “Iyo badatsembwa tuba dutwenga.” Urunana rwamubereye inzira yo kumenyekana Mu mwaka wa 2003, afite imyaka hafi 20, Bamporiki yinjiye mu ikinamico yo kuri radiyo Rwanda yitwa Urunana, aho yamenyekanye cyane mu mwuga wo gukina amakinamico. Uru ruhare rwamufashije kugera ku bantu benshi mu Rwanda, ariko ntiyagarukiye ku gukina gusa. Yakomeje kwandika, gusoma imivugo no gukora ibikorwa bitandukanye by’ubuhanzi. Ibi byaje kumugeza no muri sinema, aho yagize uruhare muri filime zitandukanye. Sinema yamuhesheje izina no hanze y’u Rwanda Bamporiki yabaye umukinnyi wa filime n’umuyobozi wa sinema uzwi no ku rwego mpuzamahanga. Yagize uruhare muri filime Munyurangabo, iyobowe na Lee Isaac Chung, aho Bamporiki yaje guhabwa nomination y’umukinnyi mwiza muri Cannes. Mu mwaka wa 2008, yanditse, ayobora, akinamo ndetse anabyaza umusaruro filime Long Coat. Iyi filime imara iminota 63 ivuga ku buzima bw’umwana ufite amateka aremereye ajyanye na Jenoside, ndetse n’uburyo abantu bahangana n’umutwaro w’amateka yabo. Long Coat yamuhesheje igihembo cya mbere mu cyiciro cya African Film muri Focus Future Film Festival yabereye i New York. Muri 2011, yagaragaye muri filime “Kinyarwanda”, ari imwe mu zindi filime zamufashije gukomeza kumenyekana mu ruhando rwa sinema. Kwinjira muri politiki Nyuma y’imyaka myinshi mu buhanzi, Bamporiki yinjiye muri politiki. Mu 2013, yatorewe kuba Umudepite mu Mutwe w’Abadepite. Inteko Ishinga Amategeko imugaragaza nk’umwe mu bayobozi bari mu Nteko mbere y’uko ahabwa inshingano zo kuyobora Itorero ry’Igihugu. Mu gihe yari umudepite, yakomeje ibikorwa by’ubuhanzi no kwandika. Yananditse igitabo “Mitingi Jenosideri, Imbundo, Imbarutso y’imbunda yarimbuye imbaga”, cyibanze ku mateka n’imyumvire yagejeje ku Jenoside. Kuyobora Itorero ry’Igihugu Mu 2017, Bamporiki yavuye mu Nteko Ishinga Amategeko ahabwa inshingano zo kuba Chairperson wa National Itorero Commission, ari yo Komisiyo y’Itorero ry’Igihugu. Inteko Ishinga Amategeko yemeje ishyirwaho rye ku wa 7 Nzeri 2017, asimbura umwanya wari wasize umudepite wari ugiye kuyobora Itorero ry’Igihugu. Muri icyo gihe yakomeje kwibanda ku ndangagaciro, uburere mboneragihugu, ubumwe n’ubudaheranwa. Mu Kuboza 2017, ubwo yari amaze kubona impamyabumenyi y’icyiciro cya gatatu cya kaminuza, yavuze ko yifuzaga gukora ubushakashatsi ku mitekerereze y’abakoze Jenoside no ku mpamvu zituma ibitekerezo bya Jenoside bibasha kuvuka mu muntu. Yabaye Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y’Urubyiruko n’Umuco Ku wa 4 Ugushyingo 2019, Perezida Paul Kagame yashyize Bamporiki mu bagize Guverinoma, agirwa Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y’Urubyiruko n’Umuco. Ibi byemezwa n’itangazo ryaturutse mu Biro bya Minisitiri w’Intebe. Muri uwo mwanya, yakomeje ibikorwa byerekeye urubyiruko, umuco, ubuhanzi n’inganda ndangamuco. Ni muri icyo gihe kandi yagaragaye kenshi mu biganiro byerekeye uruhare rw’urubyiruko mu iterambere ry’igihugu, gukunda igihugu, umuco Nyarwanda no kwihangira imirimo. 2022: ihagarikwa ku mirimo Ku wa 5 Gicurasi 2022, Perezida wa Repubulika yahagaritse Bamporiki ku mirimo ye ya Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y’Urubyiruko n’Umuco. Itangazo ry’Ibiro bya Minisitiri w’Intebe ryavuze ko yahagaritswe kubera ibyo yagombaga kubazwa yari akurikiranyweho. Nyuma y’iri hagarikwa, urubanza rwe rwatangiye gukurikiranwa n’inkiko. Urubanza n’igihano Muri Nzeri 2022, Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge rwamuhamije ibyaha birimo kwihesha umutungo w’undi hakoreshejwe uburiganya no gukoresha nabi ububasha ahabwa n’amategeko, rumukatira imyaka ine y’igifungo n’ihazabu ya miliyoni 60 Frw. Urubanza rwarajuririwe, maze muri Mutarama 2023, Urukiko Rukuru rwongera igihano kiba imyaka itanu y’igifungo n’ihazabu ya miliyoni 30 Frw. Iki gice cy’amateka ye ni kimwe mu byahinduye cyane urugendo rwa Bamporiki mu ruhame, kuko kuva icyo gihe yavuye mu nzego za Guverinoma. Muri 2024 yaje gufungurwa ku mbabazi za Nyakubahwa Perezida wa Repebulika. Ku wa 18 Ukwakira 2024, Inama y’Abaminisitiri yatangaje ko Perezida Paul Kagame yahaye imbabazi abantu 32 bari barakatiwe n’inkiko. Bamporiki yari muri abo bahawe imbabazi. Icyo gihe yari asanzwe afunzwe akurikije igihano cy’imyaka itanu yari yarakatiwe n’Urukiko Rukuru. Kuva icyo gihe, ntabwo yahise asubira mu mwanya wa Guverinoma yari afite mbere. Muri 2026 nibwo yongeye kugaragara mu bikorwa by’ubumwe Nyuma yo gufungurwa, Bamporiki yongeye kugaragara mu bikorwa byibanda ku bumwe, amateka y’u Rwanda n’ubudaheranwa. Urugero rukomeye ni urwo ku wa 13 Ukwakira 2026 i Karongi, aho yitabiriye Ihuriro ry’Ubumwe n’Ubudaheranwa ryarimo abarenga 600 baturutse Karongi, Nyamasheke na Rusizi. Aho ni ho yongeye kuvuga ku kamaro ko kwemera ukuri kw’amateka, kwirinda ko amakosa y’ababyeyi ashyirwa ku bana, no guha abana ubumenyi buzabafasha kwirinda ibitekerezo by’urwango no kubaka ejo hazaza h’u Rwanda. Iyi nama yabaye mu gihe Ukwakira ari ukwezi kwahariwe Ubumwe n’Ubudaheranwa, kandi ibiganiro byibanze ku buryo bwo gukomeza kurwanya ingengabitekerezo ya Jenoside, kubaka ubumwe no kugeza ku rubyiruko ukuri kw’amateka y’u Rwanda. Ku wa 27 Ukwakira 2026, Bamporiki ahabwa izndi nshingano Nyuma y’iyi nzira yose, ku wa 27 Ukwakira 2026, haje itangazo rishya ry’Ibiro bya Minisitiri w’Intebe rihindura indi ntambwe mu buzima bwa Bamporiki. Itangazo rivuga ko Bamporiki Edouard yagizwe Umunyamabanga Nshingwabikorwa wa Unity Club Intwararumuri, nyuma y’igihe kinini atari mu myanya ya Guverinoma. Ni inshingano nshya zimusubiza mu bikorwa by’igihugu bijyanye n’ubumwe, ubudaheranwa, indangagaciro, Ndi Umunyarwanda n’imibereho myiza y’Abanyarwanda. Kuba izi nshingano zije nyuma y’uko agaragaye i Karongi avuga ku mateka, ku kuri, ku bana n’ubumwe bw’Abanyarwanda bituma izi nshingano nshya ziza mu gihe ibikorwa bye bya vuba byongeye kugaruka ku nsanganyamatsiko z’ubumwe n’ubudaheranwa.