Perezida wa Paraguay Yeguye Nyuma y’Ifungwa rya Banki Yateje Imvururu

Perezida wa Paraguay, Santiago Peña, yatangaje ko yeguye ku mirimo ye ku wa Kane, tariki ya 5 Ugushyingo 2026, nyuma y’igitutu cya politiki cyaturutse ku ihagarikwa ry’imikorere ya Ueno Bank, banki yari imaze kugira abakiliya benshi muri iki gihugu.Peña yatangaje ubwegure bwe mu butumwa bwa videwo yashyize ku rubuga nkoranyambaga rwa X, avuga ko yafashe icyo cyemezo agamije kurinda ituze ry’igihugu, amahoro mu baturage no kubungabunga inzego za demokarasi. Yagize ati: “Nahisemo gushyikiriza inzego bireba ubwegure bwanjye ku mwanya wa Perezida wa Repubulika, mbitewe no gutekereza ku mutekano w’igihugu cyacu, amahoro mu baturage no ku gukomeza kubungabunga inzego zacu za demokarasi.”Icyakora, ubwegure bwe ntibwahise bwemerwa n’Inteko Ishinga Amategeko. Umutwe w’Abadepite wari wamaze gutora icyemezo cyo kumukuraho ku majwi 78 kuri 78, nyuma y’uko abanyapolitiki bo mu ishyaka rye n’abatavuga rumwe n’ubutegetsi bashyigikiye icyo cyifuzo. Inteko Ishinga Amategeko yombi yanze kwakira ubwegure bwe, ahubwo Sena ikomeza inzira yo kumuburanisha kugira ngo hafatwe icyemezo ku bimuregwa.Ikibazo cyatumye Peña ahura n’igitutu gikomeye ni ihagarikwa rya Ueno Bank, yari imaze kugira abakiliya bagera kuri miliyoni 2,9, bangana na 60% by’abaturage batuye ba Paraguay. Banki Nkuru ya Paraguay yayifatiye ingamba nyuma yo gusanga igishoro cyayo kiri munsi ya kimwe cya kabiri cy’igipimo fatizo giteganywa n’amategeko. Ibyo byatumye konti z’abakiliya zifungwa by’agateganyo, amafaranga yabo ntibabashe kuyageraho, ndetse n’abari bahabwa pansiyo n’imishahara binyuze muri iyo banki bahura n’ingaruka.Ueno Bank kandi yari ibitse amafaranga ya Leta agera kuri miliyoni 800 z’amadolari ya Amerika. Impaka kuri iyo banki zarushijeho gukomera nyuma y’uko hamenyekanye ko Peña yari afite imigabane muri sosiyete ifitanye isano na yo kugeza mu mwaka wa 2025. Ibyo byatumye abadepite bamushinja kuba ashobora kuba yari mu bafite inyungu zihabanye n’inshingano ze, no kutagenzura neza imikoreshereze y’amafaranga ya Leta.Perezida yahakanye ko hari amakosa yakoze. Ibiro by’Ubushinjacyaha byatangaje ko byatangiye iperereza ku kibazo cya Ueno Bank, ririmo no gusuzuma uruhare rw’abayobozi ba Leta mu igenzura ry’iyo banki, uburyo yacungwagamo ndetse n’ishyirwa ry’amafaranga ya Leta muri yo. Abayobozi umunani bakuru ba Ueno Bank barafashwe, bashinjwa kugira uruhare mu micungire mibi y’umutungo wa banki. Abandi bantu 19 bafitanye isano na banki n’ibigo byakorana na yo na bo bashyizwe mu majwi, bose hamwe baba 27. Mu byaha bakurikiranyweho harimo gukoresha nabi icyizere bagiriwe mu nshingano, uburiganya bwageragejwe no kutubahiriza amategeko agenga ibitabo by’ibaruramari.Santiago Peña w’imyaka 47 yatorewe kuyobora Paraguay mu 2023, manda ye ikaba yari iteganyijwe kurangira mu 2028.