Nyuma ya FDLR, RDC yitabaje indi mitwe 2 irwanya ubutegetsi bw’u Rwanda mu ntambara irwana na AFC/M23
U Rwanda rwagaragarije Akanama k’Umuryango w’Abibumbye gashinzwe Umutekano ko Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo ikomeje gukorana n’imitwe yitwaje intwaro, irimo imwe ifite amateka yo kurwanya ubutegetsi bw’u Rwanda, mu bikorwa bya gisirikare FARDC ikorera mu burasirazuba bw’icyo gihugu
Ibi byatangajwe na Ambasaderi w’u Rwanda muri Loni, Martin Karoli Ngoga, ubwo yavugaga ku kibazo cy’umutekano mu burasirazuba bwa RDC mu nama y’Akanama k’Umuryango w’Abibumbye gashinzwe Umutekano yabaye ku wa Kabiri, tariki ya 29 Nzeri 2026. Rwandabusiness directory
Ngoga yavuze ko Kigali ifite amakuru agaragaza ko ingabo za RDC, FARDC, zagiye zifatanya n’imitwe irimo CNRD, FLN, FDLR ndetse na Wazalendo/Nyatura mu bikorwa bya gisirikare byabereye muri Teritwari ya Walungu, muri Kivu y’Amajyepfo.
U Rwanda ruvuga ko atari ibintu byabaye rimwe
Mu ijambo rye, Ambasaderi Ngoga yashimangiye ko u Rwanda rudatekereza ko imikoranire ya FARDC n’iyi mitwe ari ibintu byabaye ku mpanuka cyangwa igikorwa kimwe cyihariye.
Ahubwo yavuze ko amakuru Kigali ifite agaragaza umurongo w’imikoranire wakomeje kugaragara kuva muri Mutarama kugeza muri Kanama 2026.
Yavuze ko ayo makuru yagiye asangizwa impande bireba binyuze mu nzego zashyizweho mu rwego rw’amasezerano ya Washington, cyane cyane Joint Oversight Committee ndetse na Joint Security Coordination Mechanism (JSCM).
Izi nzego zashyizweho kugira ngo zifashe RDC n’u Rwanda gukurikirana ishyirwa mu bikorwa ry’amasezerano y’amahoro, harimo ibijyanye no guhangana n’imitwe yitwaje intwaro no guhererekanya amakuru ku mutekano. Muri Nyakanga na Kanama 2026, impande zombi zongeye gushimangira ko hakenewe uburyo bukomeye bwo kugenzura no kwemeza ibikubiye mu masezerano ya Washington. Rwandabusiness directory
Ibikorwa bya gisirikare byagaragajwe n’u Rwanda
Ngoga yagarutse ku bindi bikorwa bya FARDC byabaye mu ntangiriro z’umwaka, avuga ko ingabo za RDC zagiye zitanga ibikoresho bya gisirikare n’ibindi bikoresho ku mitwe yitwaje intwaro irimo FDLR. GeographicReference
Yatanze urugero ku bikorwa byo muri Gashyantare na Werurwe 2026, aho yavuze ko indege za gisirikare n’ibindi binyabiziga bya FARDC byajyanye amasasu, imbunda n’ibiribwa mu bice bya Pinga, Kibua na Ntoto, muri Walikale, bimwe muri ibyo bikoresho bikagera ku barwanyi b’imitwe yitwaje intwaro.
Raporo y’u Rwanda ivuga ko aya makuru atari ay’igikorwa kimwe gusa, ahubwo ko hari ibindi bikorwa byakurikiyeho mu mezi ya Mata, Kamena na Nyakanga.
Ngoga kandi yagarutse ku itariki ya 15 Kanama 2026, avuga ko FARDC yakoze ibikorwa bya gisirikare muri Walungu ifatanyije n’abarwanyi ba CNRD/FLN, FDLR ndetse na Wazalendo/Nyatura.
CNRD na FLN ni iki?
CNRD na FLN ni imitwe y’Abanyarwanda yagiye igaragara mu burasirazuba bwa RDC, ifite amateka yo kurwanya ubutegetsi bw’u Rwanda. Rwandabusiness directory
FLN, by’umwihariko, yamenyekanye cyane mu Rwanda nyuma y’ibitero byagabwe mu bice by’Amajyepfo y’igihugu mu 2019.
Kuba u Rwanda ruvuga ko imitwe nk’iyi iri gukorana na FARDC ni kimwe mu bituma u Rwanda ruvuga ko ikibazo cy’umutekano wo mu burasirazuba bwa RDC gifite ingaruka zitaziguye ku mutekano warwo.
Ku rundi ruhande, Wazalendo ni umutwe w’abarwanyi b’abaturage ukorana na FARDC mu guhangana na AFC/M23. Uko gukorana kwagiye kuba kimwe mu bintu bivugwa cyane mu ishusho y’intambara yo mu burasirazuba bwa RDC.
FDLR ikomeje kuba hagati mu mpaka
Ikibazo cya FDLR ni kimwe mu ngingo zikomeye cyane ziri mu biganiro bya Washington bigamije gushaka umuti w’intambara yo mu burasirazuba bwa RDC. GeographicReference
Mu masezerano ya Washington, RDC n’u Rwanda byiyemeje gukorana mu bijyanye no kumenya aho FDLR n’imitwe iyishamikiyeho iherereye no kuyivanaho ubushobozi bwo gukomeza ibikorwa by’intambara.
Mu nama yabereye i Geneva muri Kanama 2026, RDC yanagejeje kuri JSCM gahunda yayo yo gushyira mu bikorwa gahunda yo gusenya no gusubiza mu buzima busanzwe abarwanyi ba FDLR (DDR).
Gusa u Rwandsa ruvuga ko ibyo bikorwa bitaragera ku rwego RDC isabwa n’amasezerano ya Washington. GeographicReference
Ngoga yanenze uburyo Kinshasa iri kugirana ibiganiro n’abayobozi ba FDLR, avuga ko ibyo bidakwiye gusimbura inshingano RDC yemeye zo guca burundu ubushobozi bw’uwo mutwe bwo gukomeza ibikorwa byitwaje intwaro.
U Rwanda rushaka uburyo bushya bwo kugenzura amasezerano
Mu ijambo rye, Ngoga yasabye ko ishyirwa mu bikorwa ry’ibyemeranyijwe hagati ya RDC n’u Rwanda ryajya rigenzurwa mu buryo bwigenga kandi bufite ubushobozi bwo gutanga raporo ku byaba bibaye ku butaka.
Yavuze ko u Rwanda rwatangije igitekerezo cy’uburyo bwo kugenzura bwahurizamo u Rwanda, RDC na Leta Zunze Ubumwe za Amerika, kugira ngo hakurweho impaka ku makuru atandukanye atangwa n’impande zombi. Rwandabusiness directory
Iki cyifuzo kije nyuma y’uko impande zombi zari zarumvikanye ko hakwiye gushakwa uburyo bwo gukomeza gukurikirana no kugenzura ishyirwa mu bikorwa ry’amasezerano ya Washington. Mu nama ya JSCM yabaye muri Nyakanga, RDC n’u Rwanda byemeranyije ku gukomeza gusangira amakuru ku mutekano wo mu burasirazuba bwa RDC.
U Rwanda rubona gute imikoranire ya FARDC n’iyi mitwe?
U Rwanda rusobanura ko imikoranire FARDC igirana n’imitwe nka FDLR, CNRD, FLN na Wazalendo/Nyatura ari ikibazo kirenze imirwano isanzwe ihanganishije FARDC na AFC/M23.
Kuri Kigali, ikibazo ni uko imwe muri iyo mitwe ifite amateka yo kurwanya ubutegetsi bw’u Rwanda, bityo gukorana na yo kwa Kinshasa bikaba bishobora kugira ingaruka ku mutekano w’u Rwanda.
Ni muri urwo rwego Ambasaderi Ngoga yashimangiye ko ikibazo cy’imitwe yitwaje intwaro ikorera mu burasirazuba bwa RDC kidakwiye kurebwa nk’ikibazo cy’imbere muri Congo gusa, ahubwo ko kigomba gufatwa nk’ikintu gifite aho gihurira n’umutekano w’ibihugu byo mu karere.
Ibi bibaye mu gihe inzira za dipolomasi za Washington na Doha zigikomeje, aho impande zitandukanye zishaka gushyiraho uburyo bwo guhagarika imirwano no kugera ku gisubizo kirambye cy’ikibazo cy’umutekano mu burasirazuba bwa RDC. GeographicReference
Ku Rwanda, icy’ingenzi kuri ubu si ugushyiraho andi masezerano mashya, ahubwo ni ugushyira mu bikorwa ibyo impande zombi zamaze kwemera no kugira uburyo bwizewe bwo kugenzura niba ibyo biyemeje birimo kubahirizwa.