Kuva i Musanze kugera i London: Uko Maurice Niyigena yahinduye urukundo rw’imyambaro umwuga mpuzamahanga
Niyigena yavukiye mu Karere ka Burera, akurira i Musanze. Akiri umwana, yakundaga kugira icyo avuga ku myambaro abantu bambaye, ku buryo abo mu muryango we bamugishaga inama mbere yo kujya mu birori cyangwa mu rusengero.
Mu mwaka wa 2018, yatangiye kubona ko urwo rukundo rw’imyambaro rushobora kuba umwuga. Icyakora, kubona aho yakwigira no kubona abantu bamutoza umwuga w’imideli ntibyari byoroshye. Yagerageje kwiga ubudozi, ariko amahugurwa yamaze amezi abiri ntiyahuye n’ibyo yashakaga kugeraho mu bijyanye no guhanga imideli.
Aho gucika intege, yahisemo kwiyigisha. Yifashishije amashusho yo kuri YouTube kugira ngo amenye ibijyanye no gushushanya imideli, gutunganya imyenda no kuyihanga. Igihe cy’amezi atandatu u Rwanda rwamaze mu bihe bya COVID-19 cyamubereye amahirwe yo kwiga no kongera ubumenyi bwe. Avuga ko icyo gihe ari bwo yize byinshi mu byo akoresha muri uyu munsi.
Urugendo rwamugejeje i London Niyigena ni we washinze Matheo Studio, ikigo cy’imideli yifuza gukoresha imyambaro mu kuvuga inkuru z’u Rwanda, guteza imbere ubukorikori no gukoresha ibikoresho bikorerwa mu gihugu. Mu 2026, yitabiriye Africa Fashion Week London, aho yerekanaga icyegeranyo cye cyitwa Ntwari, nyuma yo kugira uruhare muri gahunda ya Creative DNA Rwanda yatangijwe na Illume Creative Studio ku bufatanye na British Council. Yaje kandi kuba umwe mu bahanga imideli b’Abanyarwanda bagaragaje ibikorwa byabo muri gahunda ya Rwanda on Regent Street yabereye i London muri Nyakanga.
Kuri Niyigena, kujya i London ntibyabaye gusa amahirwe yo kumurika imyambaro ye. Byamuhaye umwanya wo kubona uko isoko mpuzamahanga ry’imideli rikora no guhura n’abandi bahanga bo mu bihugu bitandukanye. Avuga ko ibyo yabonye i London byatumye asubira mu Rwanda afite ibitekerezo bishya byo guteza imbere ubucuruzi bwe no gushaka uko imideli y’Abanyarwanda yagera ku masoko yo hanze.
Imideli ivuga inkuru z’u Rwanda Niyigena avuga ko kuri we imideli atari ugukora imyenda myiza gusa, ahubwo ko ishobora kuba uburyo bwo kuvuga inkuru no kugaragaza umuco. Binyuze muri Matheo Studio, ashaka ko umuntu wambaye imyenda ye yumva ko hari inkuru, abantu n’ubukorikori biri inyuma y’uwo mwenda. Ni yo mpamvu akoresha cyane ubukorikori bukorwa n’intoki, ndetse akorana n’abanyabukorikori bo mu Rwanda. Mu 2023, yatangiye gukorana n’abagore bo mu gace atuyemo kugira ngo bamufashe mu mirimo y’ubukorikori. Batangiye ari batatu, ariko ubu ikipe ye imaze kugera ku bantu 10, barimo abanyabukorikori n’abandi bantu bakora mu bijyanye n’imideli. Intego ye ni ukwagura ubu bufatanye kugira ngo n’abandi bahanga imideli babone aho bakorera kandi babone serivisi z’ubukorikori.
Matheo Creative Hub, umwanya w’abahanga bashya Ingorane Niyigena yahuye na zo mu ntangiriro z’umwuga we zamuteye gutekereza ku bandi rubyiruko bashaka kwinjira mu ruganda rw’imideli. Ni muri urwo rwego yatangije igitekerezo cya Matheo Creative Hub, umushinga ugamije guhuza abahanga mu mideli, abanyabukorikori, abafotora, abanyamideli n’abandi bakora mu ruganda rwo guhanga. Avuga ko iyo umuhanzi abonye umuryango w’abantu bahuje inyungu na we, bimufasha kubona ibikoresho, abamuyobora n’amahirwe yo kwiga. Intego ye ni uko iyi hub yaba ahantu urubyiruko rufite impano rwakura ubumenyi, rukamenyana n’abandi kandi rukabona amahirwe yo guteza imbere imishinga yarwo.
Ashaka guha ibikoresho byo mu Rwanda isura mpuzamahanga Nubwo hari imyenda n’ibindi bikoresho atumiza mu bihugu birimo Nigeria, u Butaliyani n’u Bushinwa, Niyigena arushaho gushaka gukoresha ibikoresho bikorerwa mu Rwanda. Avuga ko inshingano y’umuhanzi w’imideli ari ukongerera agaciro ibikoresho abona aho atuye, ku buryo bishobora kugera ku isoko mpuzamahanga. Bimwe mu byegeranyo bye bya vuba byakoresheje imyenda ya Made in Rwanda, ndetse akorana n’abahanzi bo mu Rwanda bakora ibikoresho bito nk’amabuto n’ibindi byongerera imyenda umwimerere.
Ibyo avuga ko uruganda rw’imideli mu Rwanda rugikeneye Niyigena avuga ko uruganda rw’imideli mu Rwanda rufite amahirwe yo gukura, ariko ko hakiri imbogamizi zikwiye gukemurwa. Mu byo agaragaza harimo kubura uburyo buhamye bwo guhuza abahanga mu mideli, abanyabukorikori n’abandi bakora muri uru ruganda. Avuga kandi ko hakenewe amahugurwa y’umwuga arambuye, kuko ubumenyi bwo kudoda bwonyine budahagije kugira ngo umuntu abe umuhanga mu gukora imyenda yo ku rwego mpuzamahanga. Ku bwe, amahugurwa, ubujyanama n’imiryango ihuza abahanga bishobora gufasha urubyiruko rwinshi guteza imbere impano zarwo.
“Kuva i Musanze kugera i London” Urugendo rwa Maurice Niyigena rwatangiriye mu rugo i Musanze, aho yakundaga kugira icyo avuga ku myambaro y’abo mu muryango we, ariko ubu akaba amaze kugera ku rwego rwo kumurika ibikorwa bye ku rubyiniro mpuzamahanga. Binyuze muri Matheo Studio na Matheo Creative Hub, intego ye si uguteza imbere izina rye gusa, ahubwo ni no kubaka urubuga ruzafasha abandi bahanga b’Abanyarwanda kubona amahirwe atabonye mu ntangiriro z’urugendo rwe. Kuri Niyigena, imideli ishobora kuba urubuga rwo kuvuga inkuru z’u Rwanda, guteza imbere ubukorikori bw’Abanyarwanda no kugeza ibihangano byabo ku masoko mpuzamahanga.

