Igikorwa gikomeye cyo gukiza inkeri 2,000 zugarijwe no kuzimira muri Afurika

Uwubuntu Michel · Amakuru · 2 October 2026

Igikorwa gikomeye cyo gukiza inkeri 2,000 zugarijwe no kuzimira muri Afurika

Izi nkeri zari ziri ku bworozi buri hafi ya Klerksdorp, mu majyaruguru ya Afurika y’Epfo, aho African Parks yabuguze mu 2023 nyuma y’uko uwari usanzwe uzitunze atagishoboye kuzitaho.

Umugambi wo gukwirakwiza inkeri muri Afurika Umuyobozi wa African Parks, Peter Fearnhead, yateguye gahunda yo kugabanya izi nkeri mu matsinda menshi, zikoherezwa mu bigo by’inyamaswa bitandukanye muri Afurika. Intego ni ukugabanya ibyago byo kuzimira kwazo, kuko iyo inkeri ziba ahantu hamwe gusa, indwara, abashimusi cyangwa ibindi bibazo bishobora kugira ingaruka ku bwinshi bwazo icyarimwe. Iyi gahunda iteganyijwe kumara imyaka 10, aho buri kwimura hakoherezwa inkeri nke, akenshi zigera kuri 12. Kwimura inkeri si ibintu byoroshye Mu gihe cyo kwimura izi nyamaswa, hakenerwa itsinda rinini ry’abakozi, abarinzi n’abakorerabushake. Mu gikorwa kimwe cyagarutsweho muri iyi nkuru, abantu 64 bakoresheje imodoka 10, amakamyo abiri n’indege ya kajugujugu mu gushakisha no gufata inkeri zari zigomba kwimurwa. Inkeri ibanza gutuzwa hakoreshejwe umuti uyisinziriza, mbere yo kuyishyira mu isanduku yabugenewe no kuyijyana aho igomba gutura.

Umwana w’inkeri warokotse urupfu Muri kimwe mu bikorwa byo kwimura izi nyamaswa, umwana w’inkeri yahuye n’ikibazo gikomeye nyuma yo guterwa umuti wo kumusinziriza. Nyuma yo kugwa hasi, yatangiye kunyeganyega cyane, bituma abari bashinzwe icyo gikorwa batangira gutinya ko ashobora gupfa. Abakozi bahise bamwitaho, bamuhindurira uko yari aryamye ndetse bakomeza kumukurikirana kugeza igihe yongeye guhumeka neza. Nyuma y’iminota mike, yongeye gutera urusaku maze atangira kugarura ubuzima. Nyuma yaho, we na nyina bashyizwe mu dusanduku twabugenewe, bajyanwa aho bagombaga gutura. Abashimusi ni kimwe mu bibazo bikomeye Inkuru igaragaza ko guhiga inkeri kubera amahembe yazo byabaye ikibazo gikomeye mu myaka 20 ishize. Amahembe yazo akoreshwa mu bucuruzi butandukanye, cyane cyane mu bice bimwe bya Aziya, aho akoreshwa mu buvuzi gakondo, imitako n’ibindi. Muri Afurika y’Epfo, ari na ho hari umubare munini w’inker i, abashimusi bamaze imyaka bazihiga ku bwinshi. Ibi byatumye abashinzwe kubungabunga ibinyabuzima bashaka uburyo bwo kuzikwirakwiza ahantu henshi kandi hatekanye.

African Parks imaze kwimura inkeri zirenga 700 Kugeza ubu, African Parks imaze kwimura inkeri zirenga 700 zivuye muri ubwo bworozi bwo hafi ya Klerksdorp, zijyanwa muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, u Rwanda, Uganda ndetse no mu bigo bitandukanye byo muri Afurika y’Epfo. Muri gahunda yayo, inkeri 56 zoherejwe muri Garamba National Park muri RDC. Nubwo urugendo rwazo rwahuye n’ibibazo birimo imirwano, imyuzure n’ibibazo by’ingendo, izo nkeri zose zarokotse. Hari ibimenyetso by’uko gahunda iri gutanga umusaruro Kugeza mu mpera za Mata 2026, African Parks yari imaze kwimura inkeri 745, zijyanwa muri RDC, u Rwanda, Uganda ndetse n’ibigo 17 byo muri Afurika y’Epfo. Muri izo nkeri, 12 zishwe n’abashimusi, ariko havutse izindi nyana 50 ku nkeri zari zimuwe. Inkuru ivuga kandi ko amatsinda mashya 20 y’inker i yari amaze kuba ahamye kandi akomeje kwiyongera. Igikorwa kiracyafite imyaka irindwi imbere

African Parks ivuga ko hakiri imyaka igera kuri irindwi kugira ngo gahunda yo kwimura inkeri zose irangire. Umuryango kandi umaze gushaka ahantu hashobora kwakira inkeri zigera ku 3,000, harimo na Chinko Conservation Area muri Central African Republic, ahantu inkeri zitari zisanzwe ziboneka mu gihe cy’imyaka myinshi. Intego nyamukuru ni ugushyiraho amatsinda y’inker i ashobora kororoka mu mutekano, kugabanya ibyago byo guhigwa n’abashimusi no gufasha kongera umubare w’izi nyamaswa ku mugabane wa Afurika.

Igikorwa gikomeye cyo gukiza inkeri 2,000 zugarijwe no kuzimira muri Afurika photo 1
Igikorwa gikomeye cyo gukiza inkeri 2,000 zugarijwe no kuzimira muri Afurika photo 2