Iburengerazuba: Ingo zirenga 214.000 zasabwe kwimukira ahagenewe guturwa

Elysee Ishimwe · Amakuru · 28 September 2026

Iburengerazuba: Ingo zirenga 214.000 zasabwe kwimukira ahagenewe guturwa

Intara yIburengerazuba yatangaje ko ingo zirenga 214.000 zituye mu bice bitagenewe imiturire zisabwa kwimukira mu bice byagenwe n’ubuyobozi nk’ahagenewe guturwa.

Guverineri w’Intara y’Iburengerazuba, Ntibitura Jean Bosco, yavuze ko muri iyo ntara habarurwa ingo zigera kuri 671.000, muri zo izirenga 457.000, zingana na 71%, zikaba zituye mu midugudu yagenwe.

Ibi bisobanuye ko izirenga 214.000, zingana na hafi 29% by’ingo zose zo mu Ntara y’Iburengerazuba, ari zo zigisabwa kwimukira mu bice byateganyirijwe guturwamo.

Kuki abaturage basabwa kwimuka?

Impamvu nyamukuru yatanzwe ni uko hari abaturage batuye ku butaka butateganyijweho imiturire.

Ubuyobozi buvuga ko aho hantu hatateganyijwe guturwamo, bityo Leta itazahakomeza kugeza ibikorwaremezo nk’uko ibikorera ahantu hateganyijwe guturwa.

Ibi bivuze ko abaturage batuye muri ibyo bice bashishikarizwa kwimukira mu midugudu no mu bindi bice byateganyijwe kugira ngo imiturire irusheho gutunganywa kandi ibikorwa remezo bishobore gutangwa ahantu hateganyijwe.

Ni gahunda ijyanye n’igenamigambi ry’igihugu

Iyi gahunda ntabwo ireba Intara y’Iburengerazuba yonyine. Ijyanye n’igenamigambi ry’igihugu ku mikoreshereze y’ubutaka n’imiturire.

Ku wa 29 Nzeri 2020, Inama y’Abaminisitiri yemeje Igishushanyombonera cy’Imikoreshereze n’Iterambere ry’Ubutaka ku rwego rw’Igihugu 2020–2050, kigamije gufasha u Rwanda gukoresha ubutaka mu buryo buteguwe no kugera ku ntego z’iterambere zashyizwe muri Vision 2050.

Muri iyo gahunda, u Rwanda rushaka ko imiturire igenda ihinduka, abaturage benshi bakajya batuye mu mijyi no mu bice biteguye neza.

U Rwanda rushaka ko abazaba batuye mu mijyi bagera kuri 70% mu 2050

Imwe mu ntego zikomeye zashyizweho ni ukuzamura umubare w’abaturage batuye mu mijyi.

Vision 2050 iteganya ko mu mwaka wa 2050, abazaba batuye mu mijyi bazagera kuri hafi 70% by’abaturage bose, ugereranyije n’igipimo cyari hafi 18% mu gihe cy’ibanze cyakoreshejwe mu gushyiraho iyo ntego.

Ibi bituma gahunda yo gutura mu bice byateganyijwe iba imwe mu mpinduka z’ingenzi z’imiturire u Rwanda rurimo.

Ese kwimukira mu midugudu bizafasha iki?

Intego si uguhatira abaturage kuva ahantu hamwe gusa, ahubwo ni no gutuma imiturire ijyana n’igenamigambi ry’igihugu.

Iyo abaturage batuye ahantu hateganyijwe, biroroha guteganya no kugeza kuri bo ibikorwa remezo nka imihanda, amashanyarazi, amazi, amashuri, amavuriro n’ibindi bikorwa bya serivisi rusange.

Ku rundi ruhande, gukomeza kubaka no gutura ahantu hatateganyijwe bishobora gutuma gutanga ibyo bikorwa remezo bigorana cyangwa bigasaba amafaranga menshi.

Ni muri urwo rwego ubuyobozi bw’Iburengerazuba busaba abaturage batuye ahatagenwe guturwa gutangira gutekereza ku kwimukira mu bice byateganyijwe.

Iburengerazuba hasigaye iki?

Nubwo 71% by’ingo zo mu Ntara y’Iburengerazuba bivugwa ko zimaze kuba mu bice byagenwe nk’imidugudu, haracyari izirenga 214.000 zituye ahatateganyijwe imiturire.

Ubuyobozi bw’Intara burashaka ko izi ngo nazo zigenda zerekeza mu bice byateganyijwe, kugira ngo imiturire y’Intara irusheho kujyana n’igenamigambi ry’igihugu.

Ni impinduka zishobora kugira uruhare rukomeye mu isura y’Iburengerazuba mu myaka iri imbere, cyane cyane mu gihe u Rwanda rukomeje gahunda yo guteza imbere imijyi, imidugudu n’imiturire iteguye.

Kuri ubu, ubutumwa bw’ubuyobozi burasobanutse: aho gutura hagomba kujyana n’igenamigambi ry’imikoreshereze y’ubutaka, kandi iterambere ry’ibikorwaremezo rikibanda ku bice byateganyijwe guturwamo.