Formula 1 igiye kugaruka muri Afurika: u Rwanda rwatangiye kwinjira mu mateka y’umukino w’imodoka
U Rwanda rushobora kwakira isiganwa rya Formula 1 mu 2030, mu gihe amakuru mashya avuga ko hamaze kugerwaho ubwumvikane bw’ibanze bwo gutuma iki gihugu kiba ku rutonde rw’ibihugu bizakira iri rushanwa rikomeye ku Isi.
Amakuru yatangajwe na RacingNews365 avuga ko, hashingiwe ku makuru aturuka mu bantu bari hafi y’ibikorwa bya Formula 1, u Rwanda rwahawe amahirwe yo kwakira Grand Prix kuva mu 2030. Bivugwa ko amasezerano amaze kugerwaho, nubwo itangazo rya nyuma ryemeza ku mugaragaro iri rushanwa ritaratangazwa; rishobora gutangazwa mu byumweru biri imbere cyangwa mu mpera z’uyu mwaka.
Ikibuga gishya giteganyijwe hafi y’Ikibuga cy’Indege cya Bugesera
Kugira ngo u Rwanda rushobore kwakira Formula 1, harateganywa kubakwa circuit ihoraho kandi yujuje ibisabwa n’iri rushanwa, kuko kuri ubu nta kibuga kiri mu Rwanda gifite ubushobozi bwo kwakira Grand Prix ya Formula 1.
Raporo ivuga ko icyo kibuga gishobora kubakwa hafi y’Ikibuga Mpuzamahanga cy’Indege cya Bugesera, ku ntera y’abagera kuri kilometero 40 uvuye i Kigali. Imirimo yo gutegura igishushanyo cy’icyo kibuga ivugwamo kompanyi WurzDesign, ifitwe n’uwahoze ari umushoferi wa Formula 1 akaba n’umushushanyabikorwa w’ibibuga by’isiganwa, Alexander Wurz.
Urugendo rwatangiriye mu nama ya FIA yabereye i Kigali
Iyi gahunda si nshya. Mu Ukuboza 2024, Kigali yakiriye ku nshuro ya mbere ku mugabane wa Afurika FIA General Assembly ndetse n’ibirori byo gutanga ibihembo bya FIA.
Muri icyo gihe, Perezida Paul Kagame yatangaje ku mugaragaro ko u Rwanda rushaka kwakira Formula 1 Grand Prix, avuga ko igihugu cyiyemeje gukorana na Formula 1 kugira ngo amahirwe yo kugarura iri rushanwa muri Afurika abe impamo.
Kuva icyo gihe, u Rwanda rwakomeje kugaragaza ubushake bwo kwakira iri rushanwa, ndetse Perezida Kagame yakomeje kugirana ibiganiro n’abayobozi bakuru ba Formula 1 na FIA. Amakuru mashya ya RacingNews365 agaragaza ko icyo cyifuzo ubu gishobora kuba cyageze ku yindi ntambwe ikomeye.
Afurika ishobora kongera kubona Formula 1 nyuma y’imyaka irenga 30
Formula 1 iheruka gukinirwa ku mugabane wa Afurika mu 1993, ubwo Grand Prix yo muri Afurika y’Epfo yabereye ku kibuga cya Kyalami. Kuva icyo gihe, hashize imyaka irenga 30 Afurika itagira isiganwa rya Formula 1.
Kuba u Rwanda rwaba igihugu kizagarura Formula 1 muri Afurika byaba ari amateka akomeye ku gihugu ndetse no ku mugabane muri rusange. Byaba kandi ari amahirwe yo kurushaho kugaragaza Afurika nk’umugabane ufite ubushobozi bwo kwakira ibikorwa bikomeye by’imikino mpuzamahanga.
Umushoferi w’ikirangirire Lewis Hamilton, wegukanye ibikombe birindwi bya Formula 1, ni umwe mu bakomeje gushyigikira igitekerezo cyo kugarura iri rushanwa muri Afurika. Abayobozi bakuru ba Formula 1 na FIA na bo bamaze igihe bagaragaza ko bashaka ko Afurika yongera kugira umwanya kuri kalendari y’iri rushanwa.
2030 ishobora kuba umwaka w’amateka
Niba gahunda yatangajwe izashyirwa mu bikorwa, 2030 ushobora kuba umwaka ukomeye mu mateka ya siporo mu Rwanda, aho u Rwanda rwaba rwakiriye rimwe mu marushanwa akomeye kandi akurikirwa cyane ku Isi.
Ariko kugeza ubu, ni ngombwa gutandukanya amakuru avuga ko ubwumvikane bwagezweho n’itangazo rya nyuma ryemewe na Formula 1. Iri tangazo riracyategerejwe, kimwe no kubakwa no kwemezwa kwa circuit izakira iri rushanwa. FIA isaba ko ibibuga by’isiganwa bigenzurwa ku rwego rw’umutekano kandi bikagenzerezwa mbere yo guhabwa uruhushya rwo kwakira amarushanwa.
Niba byose bizagenda nk’uko biteganyijwe, u Rwanda ntiruzaba rwakira Formula 1 gusa; ruzaba rufasha Afurika kongera gufungura umuryango wayo kuri imwe mu mikino ikomeye cyane ku Isi.