Dr. Murangira yasabye abantu kwitondera ibyo bashyira ku mbuga nkoranyambaga

Felix Nyangezi · Imyidagaduro · 29 September 2026

Dr. Murangira yasabye abantu kwitondera ibyo bashyira ku mbuga nkoranyambaga

Umuvugizi w’Urwego rw’Igihugu rw’Ubugenzacyaha (RIB), Dr. Murangira B. Thierry, yasabye abakoresha imbuga nkoranyambaga kujya bazirikana ko ibyo bashyiraho bishobora gukomeza kubakurikirana n’igihe kirekire, abasaba kwirinda gushyira ku karubanda amakuru n’ibibazo byabo bwite.

Imbuga nkoranyambaga zimaze kuba igice gikomeye cy’ubuzima bwa buri munsi. Abantu bazikoresha mu gusangira amakuru, kwiga, gukora ubucuruzi, kwihangira imirimo no gutanga ibitekerezo. Ariko ku rundi ruhande, hari abagiye bazikoresha nk’aho ari ahantu ho gushyira hanze buri kintu cyose kibaye mu buzima bwabo.

Ni muri urwo rwego Dr. Murangira B. Thierry yakomeje gusaba abantu, cyane cyane urubyiruko, kugira ubushishozi ku byo bashyira kuri internet no ku buryo babikoresha.

Mu kiganiro yatanze ku mikoreshereze y’imbuga nkoranyambaga, yagaragaje ko izi mbuga ari igikoresho gifite amahirwe menshi, ariko ko iyo zikoreshejwe nabi zishobora guteza ibibazo, birimo n’ibyaha bikorerwa mu ikoranabuhanga.

“Internet ntibagirwa”

Dr. Murangira yibukije abakoresha internet ko ibyo bashyiraho bishobora kugira ingaruka ku isura yabo no ku buzima bwabo mu gihe kiri imbere.

Mu kindi kiganiro yagiranye n’abanyeshuri ba Kaminuza y’u Rwanda, Ishami rya Huye, yaburiye abakoresha imbuga nkoranyambaga batitaye ku byo bashyiraho, ashimangira ko umuntu agomba gutekereza mbere yo gushyira ifoto, amashusho cyangwa andi makuru kuri internet.

Ibi bijyanye n’ubutumwa RIB ikunze gutanga ku mikoreshereze iboneye y’ikoranabuhanga, aho Dr. Murangira avuga ko ibyo umuntu ashyira ku mbuga nkoranyambaga bishobora kugaragaza imitekerereze n’imyitwarire ye.

Kuki umuntu adakwiye gushyira hanze ubuzima bwe bwose?

Ikibazo Dr. Murangira agarukaho gifite aho gihuriye n’imyitwarire imaze kugaragara ku mbuga nkoranyambaga, aho umuntu ashobora kugira ikibazo mu buzima bwe bwite, amakimbirane, ikibazo cy’urukundo cyangwa ikibazo cy’amategeko, agahita ajya kuri TikTok, YouTube, Facebook cyangwa Instagram kukibwira abantu benshi.

Mu nkuru yasohotse muri Gicurasi 2026, InyaRwanda yagarutse ku muburo wa Dr. Murangira ku bantu bahindura imbuga nkoranyambaga nk’“urukiko rwa rubanda”, bagashyira ku karubanda ibibazo byabo mbere yo kubigeza ku nzego zibishinzwe.

Ibi bishobora gutuma ikibazo cy’umuntu, cyari gikeneye gukemurwa mu buryo bw’ibanga, gihinduka ikiganiro cy’abantu benshi kuri internet.

Urubyiruko rurasabwa gutekereza ku hazaza

Dr. Murangira kandi yibutsa urubyiruko ko imbuga nkoranyambaga atari ahantu ho kwishimisha gusa, ahubwo ko ari igice cy’ubuzima gishobora kugira uruhare ku hazaza h’umuntu.

RIB ivuga ko imbuga nkoranyambaga zishobora gukoreshwa mu kwihangira imirimo, kwiga, gusakaza ubumenyi, gutanga ibitekerezo byubaka no gukora ubucuruzi. Ariko kandi, iyo zikoreshejwe nabi, zishobora gukoreshwa mu bikorwa binyuranyije n’amategeko.

Ni yo mpamvu ubutumwa bwa Dr. Murangira atari uguhagarika abantu gukoresha imbuga nkoranyambaga, ahubwo ari ukubasaba kuzikoresha bafite ubushishozi, bakamenya ibyo bashyiraho n’ingaruka bishobora kugira.

Kuri internet, umuntu ashobora gusiba inyandiko cyangwa ifoto yashyizeho, ariko ntibivuze ko ibimenyetso byayo byaba bitakiriho ahandi.

Mbere yo gukanda “Post”, ikibazo gikwiye kuba kimwe: niba iyi foto, aya magambo cyangwa aya mashusho azongera kuboneka nyuma y’imyaka icumi, nzaba nkiri niteguye ko abantu bayabona?

Rubavu Today – Home