ArtRwanda-Ubuhanzi: Abanyempano 45 bakomeje mu irushanwa, intego ni ukwerekana ubuhanzi bushingiye ku muco nyarwanda

Felix Nyangezi · Imyidagaduro · 18 October 2026

ArtRwanda-Ubuhanzi: Abanyempano 45 bakomeje mu irushanwa, intego ni ukwerekana ubuhanzi bushingiye ku muco nyarwanda

Abanyempano 45 ni bo batoranyijwe gukomeza mu irushanwa rya ArtRwanda-Ubuhanzi, nyuma y’ibizamini byasojwe i Kigali, aho urubyiruko rugaragaza ubuhanga mu byiciro bitandukanye by’ubuhanzi ruri guhatanira amahirwe yo kurushaho guteza imbere impano zarwo. Ibi bizamini byabereye mu Kigo cy’Urubyiruko cya Kimisagara, mu Mujyi wa Kigali, bikaba byari bigamije kureba ubushobozi bw’abitabiriye irushanwa, ubuhanga bwabo ndetse n’imishinga bafite mu rwego rwo guteza imbere urwego rw’ubuhanzi mu Rwanda. Nk’uko byatangajwe na The New Times ku wa 17 Ukwakira 2026, abatoranyijwe ni 45, nyuma y’ibikorwa byo gusuzuma abanyempano byari bimaze iminsi bibera i Kigali. Irushanwa rishingiye ku guteza imbere umuco n’impano ArtRwanda-Ubuhanzi ni gahunda igamije kuvumbura abanyempano b’Abanyarwanda, kubafasha kunoza ibyo bakora no kubaha amahirwe yo kubibyaza umusaruro. Itegurwa na Imbuto Foundation ku bufatanye na Minisiteri ifite urubyiruko n’iterambere ry’ubuhanzi mu nshingano. Iri rushanwa ryatangiye mu 2018, rikaba ryaragiye rifasha urubyiruko rufite impano mu bijyanye n’ubuhanzi kubona amahirwe yo kwigaragaza no guteza imbere imishinga yarwo. Mu mwaka wa 2026, iri rushanwa ryibanze ku byiciro bitanu birimo imyambarire, gukora filime, umuziki, ubuvanganzo bwanditse n’ubugeni bugaragara. Ibyo byiciro byatoranyijwe mu rwego rwo guha urubyiruko umwanya wo kugaragaza ibihangano n’imishinga ishingiye ku muco nyarwanda, hagamijwe kuwusigasira no kuwugeza ku bandi binyuze mu buhanzi bugezweho. Abanyempano bazakomeza gutezwa imbere Mbere y’icyiciro cy’ibizamini cyabereye i Kigali, abitabiriye irushanwa bari bamaze gutoranywa hashingiwe ku byo bari basabye ndetse n’imishinga bari batanze. Abagera ku 100 ni bo bageze muri iki cyiciro, aho buri cyiciro cyari gifite abanyempano 20. Muri abo 100, hateganyijwe gutoranywa 50, ni ukuvuga 10 muri buri cyiciro, bazitabira amahugurwa yihariye azamara amezi atatu, agamije kubafasha kunoza imishinga yabo no kongera ubushobozi bwo kuyishyira mu bikorwa. Icyiciro gikurikiraho kizaba umwanya wo gufasha abanyempano kunoza ibitekerezo byabo, kwiga uburyo bwo gucunga imishinga y’ubuhanzi no kureba uko bashobora kubyaza umusaruro ibyo bakora. Ubuhanzi nk’umusingi w’amahirwe y’urubyiruko ArtRwanda-Ubuhanzi ntiyibanda gusa ku kumenya uwurusha abandi kuririmba, gushushanya, kwandika cyangwa gukora filime. Inagamije gufasha urubyiruko kubona ko impano rushobora kuba umusingi wo kwihangira imirimo no guteza imbere ubukungu bushingiye ku buhanzi. Ibi bijyanye n’intego yo guteza imbere inganda ndangamuco mu Rwanda, aho ibihangano bishobora kuba isoko y’akazi, amafaranga ndetse n’uburyo bwo kumenyekanisha umuco nyarwanda mu mahanga. Mu gihe abanyempano 45 bakomeje mu irushanwa, amaso ahanzwe ku byiciro bizakurikiraho n’amahirwe bazabona yo kunoza imishinga yabo, mu rugendo rugamije gufasha impano z’Abanyarwanda gukura no kugera ku rwego rushobora kubabyarira umusaruro. ArtRwanda-Ubuhanzi ikomeje kuba imwe mu nzira zo gufasha urubyiruko guhindura impano zarwo amahirwe, binyuze mu guhanga ibihangano bishya no guha umuco nyarwanda umwanya mu iterambere ry’ubuhanzi.