Abaturage bo ku Nkombo bahawe ubwato bushya bwa Miliyoni 500 Frw buzajya butwara abantu 51
Abaturage bo ku Kirwa cya Nkombo, mu Karere ka Rusizi, bagiye gukoresha ubwato bushya bugezweho buzajya bubafasha mu ngendo zo ku Kiyaga cya Kivu ndetse no gutwara imizigo. Ubu bwato bwiswe “Water Taxi” bwashyizwe mu bikorwa ku wa Gatatu, tariki ya 16 Nzeri 2026. Ubu bwato bwashyikirijwe abaturage ku bufatanye bwa Rwanda Transport Development Agency (RTDA) n’Akarere ka Rusizi, mu rwego rwo koroshya ubwikorezi hagati ya Nkombo n’ibindi bice bya Rusizi. Water Taxi ifite ubushobozi bwo gutwara abagenzi 51 bicaye neza ndetse ikaba ishobora gutwara imizigo igera kuri toni eshanu. Ifite kandi ibikoresho bitandukanye bigamije kongera umutekano w’abagenzi, birimo amakoti arokora ubuzima (life jackets), camera na kizimyamoto. Umuvuduko wayo ntarengwa ni 12 knots. Amakuru avuga ko ubu bwato bwiswe 'Water Taxi' bufite agaciro k'asaga miliyoni 500 Frw. Buzajya buhuza Nkombo na Rusizi mu gihe kitarenze iminota 40 RTDA yatangaje ko Water Taxi izajya ikoreshwa cyane mu ngendo zihuza Nkombo/Nyankumbira na Rusizi/Budiki, urugendo ruteganyijwe kujya rukorwa mu gihe kitarenze iminota 40. Ibi biteganyijwe korohereza abaturage bakora ingendo za buri munsi, abanyeshuri, abacuruzi ndetse n’abahinzi bajyana umusaruro wabo ku masoko. Ubushobozi bwo gutwara toni eshanu z’imizigo na bwo bushobora gufasha cyane abacuruzi n’abahinzi bo ku kirwa, kuko bazabona uburyo bworoshye bwo kugeza ibicuruzwa n’umusaruro wabo ku yindi migabane. Igisubizo ku bibazo by’ingendo by’abatuye Nkombo Abayobozi b’Akarere ka Rusizi bavuze ko ubu bwato bugamije gukemura ibibazo abaturage bo ku Nkombo bari basanzwe bahura na byo mu ngendo zo ku Kiyaga cya Kivu, cyane cyane mu bihe by’imvura. Umuyobozi w’Akarere ka Rusizi wungirije ushinzwe iterambere ry’ubukungu, Alfred Habimana, yavuze ko ubu bwato buje gufasha abaturage kwambuka mu buryo bworoshye kandi butekanye, kuko bufite aho abagenzi bicara harinzwe n’imvura n’izuba. Yagize ati: "Uyu munsi twashyikirije abaturage bo ku kirwa cya Nkombo ubwato bahawe n’Umukuru w’Igihugu. Ni ubwato buje kubafasha gukemura ikibazo cyo kuba bambukaga bigoranye.” Yasabye abaturage kugira uruhare mu kubungabunga ubu bwato no kubukoresha neza kugira ngo bukomeze kubagirira akamaro igihe kirekire. Nkombo ni agace abaturage bakeneye cyane ubwikorezi bwo ku mazi kugira ngo babashe kugera ku bindi bice bya Rusizi no kubona amasoko na serivisi zitandukanye. Water Taxi iteganyijwe gufasha abahinzi kugeza umusaruro ku masoko, mu gihe abacuruzi bazabona uburyo bworoshye bwo gutwara ibicuruzwa byabo. RTDA yavuze kandi ko abanyeshuri n’abandi baturage bakenera kujya cyangwa kuva ku Nkombo na bo bazungukira muri iyi serivisi. Umwe mu baturage yavuze ko mbere bakoreshaga ubwato bw’ibiti, ibintu byabaga ikibazo cyane mu gihe cy’imvura kuko ibicuruzwa byashoboraga kunyagirwa. Si ubwa mbere Nkombo ihabwa ubwato bugezweho Iyi ntabwo ari inshuro ya mbere abaturage bo ku Nkombo bahawe ubwato bwo kubafasha mu ngendo. Mu Ukwakira 2020, bahawe ubundi bwato bwari bufite ubushobozi bwo gutwara abantu 30 n’imizigo ya toni eshatu. Icyakora, nyuma bwaje kugira ibibazo bituma budakomeza gutanga serivisi uko byari biteganyijwe nk'uko bitangazwa n'ikinyamakuru Umuryango. Water Taxi nshya rero ije nk’ubundi buryo bwo gukomeza kunoza ubwikorezi bwo ku mazi muri aka gace. Perezida Kagame ni we wari warabemereye ubu bwato Amakuru yatangajwe n’inzego zitandukanye avuga ko ubu bwato ari igisubizo cy’icyifuzo cyari cyaratanzwe n’abaturage bo ku Nkombo, aho Perezida Paul Kagame yari yarabemereye ubwato bwo kubafasha mu ngendo no mu gutwara imizigo. Ku wa 16 Nzeri 2026, RTDA ku bufatanye n’Akarere ka Rusizi yatangije ku mugaragaro serivisi za Water Taxi. Hari amakuru avuga ko abagenzi bazajya bishyura 1,200 Frw ku rugendo rwo kujya no kugaruka, mu rwego rwo gutuma serivisi igera ku baturage ku giciro kiboroheye. Water Taxi nshya itegerejweho iki? Kuba Nkombo ifite ubu bwato bushya biteganyijwe ko bizagira uruhare mu: Koroshya ingendo z’abaturage bajya cyangwa bava ku kirwa; Gutwara umusaruro w’abahinzi kuwugeza ku masoko; Korohereza abacuruzi gutwara ibicuruzwa; Korohereza abanyeshuri n’abandi bakeneye ingendo zo ku mazi; Kongera umutekano mu bwikorezi bwo ku Kiyaga cya Kivu; Kugabanya imbogamizi abaturage bahuraga na zo mu gihe cy’imvura. Ku baturage bo ku Nkombo, Water Taxi si ubwato bwo gutwaramo abantu gusa, ahubwo ni igikoresho gishobora kugira uruhare mu koroshya ubuhahirane, uburezi n’imibereho ya buri munsi y’abatuye iki kirwa.

