Abadepite baganiriye na IMF ku isuzuma rya gahunda nshya y’imari y’u Rwanda

Abagize Komisiyo y’Ingengo y’Imari n’Imari ya Leta bagiranye ibiganiro n’intumwa z’Ikigega Mpuzamahanga cy’Imari (IMF), ziri mu Rwanda mu rwego rwo kuganira ku ishyirwa mu bikorwa rya gahunda nshya y’imari iki kigega gifasha u Rwanda.

Ibiganiro byibanze ku isuzuma rya mbere rya gahunda y’Inguzanyo y’Iterambere (ECF), imwe muri gahunda IMF yashyiriyeho u Rwanda mu rwego rwo gukomeza ubukungu, kunoza imicungire y’imari ya Leta no kongera ubushobozi bw’igihugu bwo guhangana n’imbogamizi z’ubukungu.

Gahunda ya ECF y’u Rwanda yatangijwe muri Kamena 2026, nyuma y’uko Inama y’Ubuyobozi ya IMF iyemeje gahunda y’imyaka 38 yo gufasha u Rwanda. Muri iyi gahunda, u Rwanda rwemerewe kubona amafaranga angana na SDR miliyoni 185,031, ahwanye na miliyoni 250 z’amadolari ya Amerika.

Mu mafaranga yose yemerewe u Rwanda, IMF yatangaje ko SDR miliyoni 26,433, ahwanye na miliyoni 35,7 z’amadolari, ari zo zatanzwe ako kanya nyuma yo kwemeza iyo gahunda.

Mu biganiro by’Abadepite n’intumwa za IMF, hibanzwe ku buryo gahunda yashyizweho iri gushyirwa mu bikorwa ndetse n’intego igihugu kigomba kugeraho mu rwego rwo gukomeza ubukungu no gucunga neza imari ya Leta.

Gahunda ya ECF ishyira imbere ibintu birimo gukomeza politiki ihamye y’ubukungu, kugabanya ibibazo bishobora guterwa n’imyenda n’ingengo y’imari, kongera amafaranga Leta ikusanya imbere mu gihugu ndetse no guteza imbere ubukungu bushingiye ku bikorwa by’abikorera.

IMF ivuga ko gahunda yayo igamije gufasha u Rwanda gukomeza iterambere mu gihe ubukungu bw’Isi buhanganye n’ibibazo bitandukanye, harimo ihindagurika ry’ibiciro ku masoko mpuzamahanga n’imiterere y’imari mpuzamahanga.

Ku ruhande rw’u Rwanda, gukomeza gukusanya neza imisoro n’andi mafaranga yinjira mu isanduku ya Leta, gukoresha neza ingengo y’imari no gucunga imyenda ni bimwe mu by’ingenzi bigomba gukomeza kwitabwaho.

Imibare ya IMF igaragaza ko ubukungu bw’u Rwanda bwazamutse ku kigero cya 9.4% mu 2025, mu gihe iki kigega giteganya ko izamuka ry’ubukungu rizagera kuri 6.8% mu 2026. IMF kandi ivuga ko hakenewe gukomeza ingamba zo gucunga neza ibiciro, ingengo y’imari n’imyenda ya Leta.

Ibiganiro by’Abadepite n’intumwa za IMF bije mu gihe u Rwanda rukomeje gushyira imbere imicungire inoze y’imari ya Leta, guteza imbere ibikorwa by’abikorera no gushimangira ubushobozi bw’ubukungu bwo guhangana n’ihindagurika ry’ubukungu mpuzamahanga.

Isuzuma rya mbere rya gahunda ya ECF rizaba intambwe ikomeye mu kureba aho u Rwanda rumaze kugera mu ishyirwa mu bikorwa ry’ibyo rwiyemeje muri iyi gahunda, mbere y’uko hakorwa ibyemezo bikurikira bijyanye n’iyi gahunda.