Ababyeyi n’abana: Impamvu kuganira ku buzima bw’abana ari ingenzi

Umwana agenda ahinduka buhoro buhoro, ariko abamwegereye ntibabibone. Ashobora kuba afite ikibazo kimuremereye, agahitamo guceceka. Ariko se, ni iki gituma abana bamwe batinya kubwira ababyeyi babo ibyo banyuramo?

AMAKURU Y’UBUZIMA

Mu rugo, umwana ashobora gukina, agaseka ndetse akiga nk’ibisanzwe, nyamara imbere muri we hari ikibazo atazi uwo abwira. Rimwe na rimwe, si uko adashaka kuvuga, ahubwo aba atinya ko atazumvwa, agacyahwa cyangwa ikibazo cye kigafatwa nk’aho kidakomeye.

Aha ni ho ikiganiro hagati y’umubyeyi n’umwana gihinduka ingenzi.

Kuganira ku buzima bw’umwana ntibigomba gutegereza igihe arwaye. Bikwiye kuba umuco wa buri munsi, kuko umwana uzi ko afite umubyeyi umwumva kandi umwitayeho ashobora gutinyuka kuvuga ibimubangamiye hakiri kare. Niba udafite umubyeyi Ukumva urebe umujyanama w’ubuzima ukwegereye Umubwire Ikibazo cyawe ufite Gusa Nange wanyegera ukambwira nagufasha.

Iyo umwana acecetse, si ko buri gihe aba ameze neza

Ababyeyi benshi bamenya ko umwana afite ikibazo ari uko ibimenyetso bimaze kugaragara. Nyamara hari ibibazo bishobora gutangira buhoro: guhinduka kw’imyitwarire, kubura ibitotsi, kutishimira ibyo yakundaga, kwigunga, kugira ubwoba cyangwa guhora ababaye.

Iyo nta muntu ubaza umwana uko ameze, bimwe muri ibyo bimenyetso bishobora kwirengagizwa.

Ni yo mpamvu umubyeyi akwiye kugira umwanya wo kuganira n’umwana, akamubaza uko umunsi wagenze, ibyo yishimiye n’ibyamubabaje, ndetse n’uko yiyumva muri rusange.

Kuganira si ukubaza gusa, harimo no kumutega amatwi.

Hari itandukaniro rikomeye hagati yo kubaza umwana ikibazo no kumva igisubizo cye.

Iyo umwana agize icyo avuga, umubyeyi ashobora kubanza kumutega amatwi atamucira urubanza cyangwa ngo ahite amuca mu ijambo.

Amagambo yoroshye nka “Ndakumva”, “Mbwira neza uko byagenze” cyangwa “Ndi hano kugira ngo nkumve” ashobora gutuma umwana arushaho kugira icyizere.

Iyo umwana yumva ko ijwi rye rifite agaciro, biramworohera gusangiza umubyeyi ibibazo ahura na byo.

Ubuzima bw’umwana ntibugarukira ku mubiri gusa

Iyo tuvuga ubuzima bw’umwana, ntituba tuvuga gusa indwara z’umubiri.

Hari kandi ubuzima bwo mu mutwe n’imibereho y’umwana, harimo uko yiyumva, uko abanye n’abandi, uko yitwara ndetse n’uko ahangana n’ibibazo.

Umwana ashobora kuba nta muriro afite, nta gikomere afite, ariko akaba afite agahinda cyangwa ubwoba bukomeye.

Ni yo mpamvu umubyeyi akwiye kwita ku mpinduka zigaragara mu myitwarire y’umwana no kugerageza kumenya icyaba kibitera.

Uko umwana akura, ni ko ibiganiro bigomba kwiyongera

Iyo umwana ageze mu gihe cy’ubwangavu, ahura n’impinduka nyinshi ku mubiri no mu mitekerereze.

Muri icyo gihe, ashobora kugira ibibazo byinshi atinya kubwira ababyeyi kubera isoni cyangwa gutinya uko babyakira.

Aho gutegereza ko umwana aza kuvuga wenyine, umubyeyi ashobora gutangiza ibiganiro mu buryo bworoshye kandi butuje.

Ikiganiro cyiza ntigomba kumera nk’ibazwa. Kigomba kumera nk’ahantu umwana yumva atekanye.

Umubyeyi ashobora kuba ubufasha bwa mbere

Iyo umwana atangiye kuvuga ko atameze neza, umubyeyi si ngombwa ko ahita amenya igisubizo cy’ikibazo cyose.

Icy’ingenzi ni ukumwumva, kumwereka ko atari wenyine no gushaka ubufasha bukwiye igihe bikenewe.

Iyo ikibazo ari icy’ubuzima gisaba ubuvuzi, umwana akwiye kujyanwa ku mukozi w’ubuzima cyangwa ku kigo nderabuzima kugira ngo ahabwe inama n’ubufasha bukwiye.

Umubyeyi ntakeneye kuba umuganga kugira ngo afashe umwana. Rimwe na rimwe, gutega amatwi no gufata ikibazo cye nk’icy’agaciro ni intambwe ikomeye cyane.

Ibiganiro bito bishobora kubaka icyizere kinini

Ntabwo buri gihe bisaba umwanya muremure. Ikiganiro gito mbere yo kuryama, mu gihe mugenda, musangira amafunguro cyangwa muri gukora imirimo yo mu rugo gishobora guha umwana umwanya wo kuvuga.

Umubyeyi ashobora kumubaza ati:

“Uyu munsi ni iki cyagushimishije?” “Hari ikintu cyakubabaje?” “Hari icyo wifuza ko nkufashamo?”

Ibibazo nk’ibi bishobora gufungura umuryango w’ibiganiro umwana atari kubona ahandi.

Umwana yumva akura azi agaciro ke kandi aziko yitaweho.

Iyo umwana akura azi ko ashobora kuvugana n’ababyeyi be, bigira uruhare mu kubaka icyizere hagati yabo.

Kandi icyo cyizere gishobora kuba ingenzi cyane mu bihe umwana ahura n’ibibazo bikomeye kurushaho.

Ni yo mpamvu ababyeyi bakwiye kutareba gusa amanota umwana yabonye ku ishuri, ibyo yakoze cyangwa ibyo atakoze. Bakwiye no kumenya uko ameze, icyo atekereza n’uko yiyumva.

Kuko rimwe na rimwe, ubutumwa bukomeye umwana aba afite ntibuba mu marira ye—buba mu kantu gato avuga ati: “Mama, hari icyo nshaka kukubwira…”

Iyo uwo mwana abonye umubyeyi umwumva, amwihanganira kandi umwitayeho, icyo kiganiro gishobora kuba intangiriro y’ubufasha yari akeneye.

Kuganira ku buzima bw’abana si umwanya wo gutegereza ikibazo. Ni umuco wo kubarinda, kubumva no kubafasha gukura bafite icyizere.